Cựu hậu vệ cánh người Pháp Damien Tixier, trong cuộc phỏng vấn với RMC, nhớ lại mùa 2005-2006 khoác áo Leiria dưới trướng Jesus, và nói về năng lực chiến thuật của vị huấn luyện viên này, cách ông quản phòng thay đồ, cùng cuộc tranh cãi giữa ông và Ronaldo.
Tixier từng thi đấu cho Lens, Le Havre và Nantes. Mùa 2005-2006, anh khoác áo Leiria tại giải vô địch Bồ Đào Nha dưới quyền Jesus trong một năm. Vị huấn luyện viên này tuy nóng tính, nhưng năng lực chiến thuật mạnh đến mức kinh ngạc, để lại cho anh những kỷ niệm rất đẹp.
Ký ức ban đầu của anh về Jesus là gì?
Trước khi ông ấy đến Leiria, tôi đã vài lần đối đầu các đội do ông dẫn dắt, và những đánh giá tôi nghe được đều là tích cực. Người ta nói với tôi ông là một huấn luyện viên rất, rất xuất sắc, nhưng tính cách cũng rất cứng rắn. Điều đó nhanh chóng được kiểm chứng! Khi đến Leiria, ông thay một huấn luyện viên vừa nhậm chức được một tháng thì bị sa thải. (Ghi chú biên tập: José Gomes, lúc đó mới dẫn đội đá hai trận.)
Chúng tôi lập tức hiểu mình đang đối diện với người như thế nào. Lần đầu phát biểu, ông nói: “Ở đây, tôi là người quyết. Tôi nói cho các anh biết, ở đây tôi là người quyết. Tôi là huấn luyện viên giỏi nhất Bồ Đào Nha. Sau này các anh sẽ thấy, tôi sẽ đi dẫn dắt Benfica, Sporting hay Porto. Các anh rồi sẽ nghe đến tên tôi.”
Đúng là đội chúng tôi không có siêu sao, nhưng cũng có một số cầu thủ khá nổi tiếng ở Bồ Đào Nha, và những trụ cột không thể bàn cãi. Ngay cả tôi, ông ấy cũng biết, vì tôi đã đá giải này vài năm. Nhưng lần đầu giới thiệu mình với mọi người, ông vẫn bước đến trước mặt tôi hỏi: “Anh tên gì?” Đó chính là Jesus. Lúc ấy, ông muốn chúng tôi biết ông mới là người đứng đầu ở đây, ông chẳng quan tâm địa vị của cầu thủ. Ông muốn chạm vào lòng tự trọng của chúng tôi, để chúng tôi đoàn kết hơn.
Những tuần đầu làm việc cùng ông thế nào?
Ban đầu có chút khó khăn. Ông thay đổi rất nhiều thứ trong câu lạc bộ. Nhưng dần dần chúng tôi nhận ra ông thực sự rất, rất giỏi, và có thể giúp chúng tôi bước lên một nấc. Năng lực chiến thuật của ông mạnh đến mức kinh ngạc. Ngày nay người ta nói nhiều về tính cách của ông, nhưng không được quên rằng trước hết ông là một cao thủ chiến thuật. Mùa đó, chúng tôi dùng cả buổi tập để luyện một số nội dung cụ thể. Ông tự mình tham gia, giải thích từng chi tiết cho chúng tôi, mức độ đầu tư cho tập luyện rất cao.
Đôi khi ông đột ngột dừng một bài tập, nói với một cầu thủ: “Không, dừng lại, anh làm thế hoàn toàn sai, anh phải làm thế này.” Ví dụ, phòng ngự phạt góc với ông cực kỳ quan trọng. Tôi xem vài trận đầu ông dẫn dắt đội tuyển Bồ Đào Nha, và thấy trong đó có những ý đồ chiến thuật mà ngay từ năm 2005 chúng tôi đã dùng! Chúng tôi tập rất nhiều về công thủ tình huống cố định, chiến thuật đá phạt, pressing tầm cao và bẫy việt vị. Tôi còn nhớ những buổi diễn tập chiến thuật trước trận vào thứ Năm được tính đến từng chi tiết.
Trong đó cũng có rất nhiều công việc xoay quanh phân tích băng hình?
Hoàn toàn đúng như vậy. Ông để ý từng chi tiết, có thể dành vài giờ nghiên cứu phong cách đá của một cầu thủ, rồi dựa vào băng hình giải thích rất cụ thể phải làm gì để khống chế cầu thủ đó. Tôi từng gặp ở Pháp một số huấn luyện viên mà buổi tập của họ luôn chỉ vài nội dung ấy, nghiên cứu không sâu… Điều này hoàn toàn khác Jesus. Ông yêu cầu mọi thứ được sắp xếp chặt chẽ, đúng chỗ.
Ông quản phòng thay đồ thế nào?
Ông rất gần gũi với các cầu thủ, và cũng khiến tất cả chúng tôi sẵn sàng đi cùng ông. Với tính cách của riêng tôi, tôi luôn thích những huấn luyện viên chịu nói thẳng với tôi, không giả bộ. Ở Lens tôi từng gặp Francis Gillot, ông ấy không bao giờ nói thẳng suy nghĩ của mình cho tôi. Dù tôi đá một trận tệ, ông cũng không thể nói thẳng vấn đề. Điều đó thực sự khó hiểu. Jesus thì khác, trong phòng thay đồ ông thẳng thắn với tất cả mọi người.
Tính khí của ông có thực sự bốc như núi lửa không?
Đúng, vì ông là người không giấu giếm, dồn hết mình. Có lần chúng tôi gặp Sporting, tôi đá hậu vệ trái, đối mặt Nani, đó là một đối thủ rất khó chịu! Jesus đứng ngay sát đường biên cạnh tôi. Lần tranh chấp đầu tiên, tôi chiếm ưu thế trong pha đánh đầu với Nani. Trận mới vừa bắt đầu, tôi đã thấy huấn luyện viên gào lên như điên, nói tôi làm tốt, hãy tiếp tục đá như vậy (cười). Dù tập hay đấu, ông đều dốc toàn bộ. Ông chạy sang trái sang phải ngoài đường biên, đổ hết đam mê vào mọi thứ.
Với một số người, điều này khiến họ thấy mệt. Tôi từng thấy ông cãi nhau với cầu thủ. Hơn nữa, yêu cầu chiến thuật của ông quá nhiều, cầu thủ sẽ kiệt sức về tinh thần. Tôi cho rằng đó cũng là một trong những lý do ông hiếm khi ở lâu tại một câu lạc bộ. Với một đội bóng, rất khó duy trì nhịp độ như vậy mãi. Tôi cũng nghĩ điểm này đã cản ông đến dẫn dắt các câu lạc bộ hàng đầu châu Âu. Ông là người khiến người ta có những đánh giá hoàn toàn trái ngược.
Mùa trước Leiria suýt xuống hạng, nhưng mùa 2005-2006 xếp thứ bảy, cách suất dự cúp châu Âu cũng không xa…
Chúng tôi đã có một mùa rất xuất sắc, thắng Benfica 3-1 trên sân nhà… Phần lớn công lao thuộc về Jesus. Ngày nào ông cũng nhắc đi nhắc lại: “Chúng ta không nên sợ bất kỳ ai. Dù là Benfica, Porto hay Sporting, đều không cần sợ. Họ cũng là cầu thủ, giống chúng ta.” Tôi còn nhớ những bài nói trước trận đáng nhớ của ông. Ông khiến bạn sẵn sàng liều mình vì ông, và chúng tôi quả thực đã làm vậy.
Sau đó, vài cầu thủ trong đội gia nhập những câu lạc bộ Bồ Đào Nha khá tốt, tôi cũng chuyển đến Lens. Ông đã giúp tất cả chúng tôi tiến bộ. Trước khi rời câu lạc bộ, ông còn kiên quyết mời cả đội đi ăn ở nhà hàng. (Ghi chú biên tập: sau đó Jesus đến dẫn dắt Belenenses.) Có thể trông chỉ là chuyện nhỏ, nhưng với tôi, điều đó nói lên rất nhiều về con người ông. Ông và Artur Jorge, người tôi gặp thời còn ở Đại học Coimbra, là những huấn luyện viên giỏi nhất tôi từng gặp trong sự nghiệp.
Ronaldo công khai xung đột với Jesus và tố ông thất hứa. Anh nhìn nhận cơn sóng gió này thế nào?
Điều đó không quá bất ngờ. Khi chọn ông làm huấn luyện viên trưởng đội tuyển, các nhà quản lý của liên đoàn bóng đá Bồ Đào Nha đã biết mình đang đánh cược. Tính cách ông thực sự quá nóng. Tôi có lẽ chưa đến mức nói ông coi thường người khác, nhưng cũng gần như vậy (mỉm cười). Dù đối phương có phải Ronaldo hay không, ông cũng không để ai sai khiến. Ông luôn như vậy… Ý thức về bản thân của ông rất mạnh, còn Ronaldo…
Chuyện này khiến tôi buồn, vì tôi rất quý Ronaldo. Nhưng anh ấy cần hiểu, ở tuổi 41, nhường vị trí cho cầu thủ trẻ cũng có thể là điều tốt, thỉnh thoảng ngồi ghế dự bị cũng không phải ngày tận thế. Còn Jesus ở tuổi 72, tôi không nghĩ ông sẽ đi ngược niềm tin của mình. Ông sẽ theo đến cùng.